เมื่อความเครียดกลายเป็นเพื่อนที่ดี

        เมื่อวันก่อนเรามีโอกาสได้ฟังคุณ Kelly Mcgonigal นักจิตวิทยาด้านสุขภาพ เล่าเรื่องความเครียดไว้อย่างน่าสนใจ โดยปกติแล้วเมื่อความเครียดมาเยือนจะทำให้อัตราการเต้นหัวใจสูงและเส้นเลือดหดตัวลง เป็นตั๋วโดยสารชั้นเฟิร์สคลาสของโรคต่างๆ ที่เดินทางมากับขบวนความเครียด เพราะแบบนี้เองความเครียดจึงอันตรายในสายตาใครหลายคน มาถึงตรงนี้คุณ Kelly ยื่นข้อเสนอใหม่ให้เราว่าลองมองความเครียด

ความเครียดคือการเตรียมพร้อม 
        อัตราการเต้นหัวใจไม่ใช่ปัญหา หากเราบอกกับตัวเองทุกครั้งที่เครียด “ความเครียดคือเพื่อน ไม่ทำร้ายเรา” หัวใจยังคงมีอัตราการเต้นสูงเหมือนเดิมแต่เส้นเลือดจะคลายตัว ช่วงเวลาที่ร่างกายอยู่ในสภาวะแบบนี้คืออาการของความรู้สึกเมื่อเราพร้อมลุย กล้าหาญ ใจฟูด้วยความสุข

        จากที่บอกกับคนอื่นเสมอว่าอย่าเครียด ความเครียดเป็นสิ่งไม่ดี คุณ kelly ก็ค่อยๆ เปลี่ยนมุมมองต่อเพื่อนที่ชื่อว่าความเครียดเสียใหม่ งานวิจัยหนึ่งสำรวจประชากรในสหรัฐฯ 1,000 ชีวิต ที่มีอายุตั้งแต่ 34 – 93 ปี สรุปว่าการปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นระหว่างเครียดสามารถฟื้นฟูจิตใจได้ บรรดาคนที่เข้าร่วมวิจัยจะให้ข้อมูลว่า เจอความเครียดมากแค่ไหนในปีที่ผ่านมา ใช้เวลามากแค่ไหนในการช่วยเหลือเพื่อนบ้านและชุมชน หลังจากนั้น 5 ปีต่อมาจึงสำรวจอัตราการเสียชีวิต ผลปรากฏว่าความเครียดหนักๆ อย่างการเงิน ครอบครัว ทำให้เสี่ยงเสียชีวิตได้ถึง 30 เปอร์เซ็นต์ แต่หากใช้ช่วงเวลาไปกับการดูแลใส่ใจคนอื่นระหว่างเจอเรื่องเครียดๆ เราพบว่าอัตราการเสียชีวิตเป็นศูนย์ 

www.healthline.com

สมองที่สองของมนุษย์ 
        ดร. ไช่อิงเจี๋ย ศาสตราจารย์สถาบันวิจัยชีวเคมีและอณูชีววิทยา มหาวิทยาลัยแห่งชาติหยังหมิง ได้แลกเปลี่ยนความรู้ไว้ว่าจุลินทรีย์ในลำไส้ก็ส่งผลต่ออารมณ์ความรู้สึกของเราเช่นกัน เพราะระบบประสาทลำไส้เป็นส่วนหนึ่งของระบบประสาทส่วนกลาง ถ้าจะพูดแบบบ้านๆ อาจบอกได้ว่าลำไส้ก็มีสมอง

        ในลำไส้มีระบบประสาทกระจายอยู่มากมาย ทำหน้าที่รับและถ่ายทอดสัญญาณไปสู่ประสาทส่วนกลาง ลำไส้จึงถูกขนานนามว่าเป็น สมองที่ 2 เป็นระบบประสาทที่ซับซ้อนที่สุดรองจากสมอง ถามว่าความเครียดเกี่ยวข้องกับจุลินทรีย์ในลำไส้อย่างไร เล่าแบบง่ายๆ คือการหมักของจุลินทรีย์ที่อยู่ในลำไส้ ทำให้ลำไส้หลั่งฮอร์โมนความสุข (Serotonin) จากนั้นฮอร์โมนความสุขจะส่งสัญญาณความสุขไปให้สมอง หากฮอร์โมนความสุขลดความเข้มข้นลงจะทำให้รู้สึกเครียดไปจนถึงมีอาการซึมเศร้าได้

        นอกจากความสุขแล้วจุลินทรีย์ในลำไส้ยังเกี่ยวข้องกับความทรงจำด้วย ศาสตราจารย์ฟิลิป เชอร์แมน (Philip Sherman) แถลงบทวิจัยไว้ในวารสาร Gut ว่าเมื่อหนูทดลองถูกทำให้เครียด จุลินทรีย์ในลำไส้จะปั่นป่วน ความจำยังเสื่อมถอยลงอย่างชัดเจน แต่หลังจากให้หนูทดลองกินจุลินทรีย์โปรไบโอติกส์ในปริมาณที่เหมาะสมเพื่อรักษาจุลินทรีย์ดีไว้ในลำไส้ แล้วทำให้เกิดความเครียดอีกครั้งผลปรากฏว่าความจำของหนูทดลองยังเป็นปกติดี

       ลองจินตนาการว่าเราเป็นคนขับรถเมล์ ความเครียดคือผู้โดยสาร คนขับอาจเลือกผู้โดยสารไม่ได้ แต่ถ้ามองกลุ่มก้อนความเครียดเหล่านั้นด้วยความรู้สึกต้อนรับ แบ่งเวลาหยิบยื่นน้ำใจให้คนรอบตัว ความเครียดก็จะไม่สามารถทำร้ายเราได้ 

 

อ้างอิง

หนังสือ ลำไส้ดีชีวิตยืนยาว เล่ม 2 เขียนโดย ดร. ไช่อิงเจี๋ย
https://www.ted.com/talks/kelly_mcgonigal_how_to_make_stress_your_friend/transcript?language=en